Citroenmelisse in het voorjaar? 

Vanmorgen zag ik de eerste jonge blaadjes opkomen in de tuin. Nog klein, nog teer, maar al vol geur.

Wat op het eerste gezicht een eenvoudig kruid lijkt, blijkt een plant met lagen.
In werking. In geschiedenis. In smaak.

Wel eens gehoord van ‘oxymel’?

Oxymel heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de oudheid. Het werd vaak gebruikt als een geneesmiddel en tonic door verschillende oude beschavingen, waaronder de Grieken, Romeinen en Perzen. Het woord “oxymel” is afgeleid van het Latijnse woord voor “azijn en honing” en is een mengsel van honing en azijn.

In de Renaissance en latere farmacopeeën werd de naam “oxymel” vaak aangetroffen in de vorm van Oud-Latijn als een telbaar of ontelbaar zelfstandig naamwoord. Ook in de traditionele Perzische geneeskunde werd oxymel gebruikt. Het werd “sekanjabin” genoemd en bevatte naast honing en azijn ook water, verschillende vruchten en kruiden.

Oxymel werd traditioneel gebruikt voor verschillende gezondheidsproblemen, zoals spijsverteringsstoornissen, pijn, astma, hoest, keelpijn en slechte adem. Het werd ook beschouwd als een versterkend tonicum voor het algemene welzijn.

Tegenwoordig is oxymel nog steeds populair en wordt het gebruikt in de kruidengeneeskunde als een natuurlijk middel. Het kan worden gemaakt met verschillende kruiden en ingrediënten, afhankelijk van het gewenste effect. Het is belangrijk op te merken dat hoewel oxymel een lange geschiedenis heeft als traditioneel geneesmiddel, het altijd raadzaam is om medisch advies in te winnen voordat je het gebruikt.

In de Herfstspecial van Kruidentaal ‘het geheim van de rozenbottel’ en bij recepten staat een heerlijk recept voor een oxymel.

Inhoudsstoffen en werking

Belangrijke inhoudsstoffen van citroenmelisse (Melissa officinalis)

Etherische olie met onder andere citral (geranial en neral), citronellal en geraniol

Rozemarijnzuur, een krachtige antioxidant

Flavonoïden

Bitterstoffen

Tanninen

Deze combinatie verklaart haar brede werking. Citroenmelisse ondersteunt het zenuwstelsel, werkt mild ontspannend en kan helpen bij innerlijke onrust. Het aanwezige rozemarijnzuur draagt bij aan haar ontstekingsremmende en antivirale eigenschappen.

De frisse citral-verbindingen geven niet alleen geur, maar beïnvloeden ook de beleving: helder, licht, openend.

Oogsten en bewaren

Oogsten

Oogst jonge blaadjes in het voorjaar voor de meest frisse smaak.

Knip bij voorkeur in de ochtend, nadat de dauw is opgedroogd.

Knip de toppen terug zodat de plant zich vertakt en voller wordt.

Bewaren

Gebruik citroenmelisse het liefst vers; de etherische olie vervliegt snel.

Drogen kan, maar doe dit snel en op een luchtige, schaduwrijke plek.

Voor behoud van aroma kun je haar ook invriezen, fijngehakt in ijsblokjes met water.

Vers blijft ze het meest levendig. Gedroogd wordt ze zachter en minder uitgesproken.

Verder zoeken